Wystąpienie
Wystąpienie do Ministra Sprawiedliwości w sprawie odmawiania zgody na udział osoby pozbawionej wolności w pogrzebie swoich rodziców z dnia 2010-08-06
RPO/601904/08/VII/7011 RZ
Wystąpienie do Ministra Sprawiedliwości w sprawie odmawiania zgody na udział osoby pozbawionej wolności w pogrzebie swoich rodziców.
Do Rzecznika Praw Obywatelskich zwrócił się osadzony ze skargą na nieudzielenie przez sędziego penitencjarnego zezwolenia na opuszczenie jednostki penitencjarnej i udział w uroczystości pogrzebowej ojca. W ocenie Rzecznika nie było podstaw prawnych do odmowy osadzonemu zezwolenia na udział w pogrzebie, z powodu niewpłynięcia do sądu oryginału wymaganych w sprawie dokumentów. Opisana praktyka budzi zaniepokojenie. Nieudzielenie - bez istotnego uzasadnienia - zezwolenia na opuszczenie jednostki penitencjarnej w takim przypadku winno być traktowane jako pogwałcenie zasady poszanowania godności ludzkiej skazanego. Orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawach: Płoski przeciwko Polsce (wyrok z dnia 12 listopada 2002 r., skarga nr 26761/95) oraz Czarnowski przeciwko Polsce (wyrok z dnia 20 stycznia 2009 r., skarga nr 28586/03) dotyczących odmowy udzielenia przepustki w celu wzięcia udziału w pogrzebie rodziców, w sposób jednoznaczny wskazuje, iż takie sytuacje stanowią ingerencję w prawo osadzonego do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego. Trybunał uznaje, że pozwane Państwo mogłoby odmówić zgody na uczestniczenie skazanego w pogrzebie swoich rodziców tylko w sytuacji, w której zaistniałyby istotne powody i nie byłoby alternatywnego rozwiązania, takiego jak eskorta funkcjonariuszy Policji lub Służby Więziennej. W sprawie Czarnowski przeciwko Polsce dodatkową opinię wydała Helsińska Fundacji Praw Człowieka, która stoi na stanowisku, że więzień nie powinien być zobowiązany do przedstawienia aktu zgonu. W obu sprawach Trybunał uznał, że miało miejsce naruszenie art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. W związku z powyższym Rzecznik zwraca się o zajęcie stanowiska w przedstawionej sprawie.
Wystąpienie dołączone do tego dokumentu:
Data odpowiedzi:
Opis odpowiedzi:
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości (06.09.2010 r.) poinformował, że złożenie wniosku przez skazanego o udzielenie mu zezwolenia na czasowe opuszczenie zakładu karnego w trybie art. 141 a § 1 k.k.w. samo w sobie nie stanowi - i nie może stanowić - podstawy do pozytywnej decyzji organu rozpoznającego taki wniosek. Ustalenie, czy faktycznie zaistniała okoliczność "wypadku szczególnie ważnego dla skazanego", jest pozostawione do oceny organu uprawnionego do wydania zezwolenia na czasowe opuszczenie zakładu karnego. W sprawie indywidualnej opisanej w wystąpieniu Rzecznika zarządzenie sędziego penitencjarnego zostało utrzymane w mocy postanowieniem sądu. Również analiza orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka prowadzi do konstatacji, że nie zawsze odmowa udzielenia przepustki w celu uczestniczenia w pogrzebie krewnego, zostaje przez Trybunał oceniana jako naruszenie art. 8 Konwencji. W wyrokach wskazanych w wystąpieniu Rzecznika, Trybunał przypomniał, że art. 8 Konwencji nie gwarantuje osobie pozbawionej wolności bezwarunkowego prawa do uzyskania przepustki, w celu uczestniczenia w pogrzebie krewnych i podkreślił, że to do organów krajowych należy dokonanie oceny każdego wniosku co do meritum.
Brak historii zmian - serwis źródłowy:
https://sprawy-generalne.brpo.gov.pl/index.php?sprawa=8164