Biuletyn Informacji Publicznej RPO

RPO/558009/07/VII/706 RZ

Wystąpienie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie stosowania środków przymusu bezpośredniego przez Policję.

Do Rzecznika zwracają się osoby przebywające w zakładach karnych i aresztach śledczych, które żalą się na sposób realizacji konwojowania przez funkcjonariuszy Policji. Kwestionują one w szczególności obligatoryjne stosowanie wobec nich środka przymusu bezpośredniego w postaci założenia kajdanek podczas przewożenia pojazdem policyjnym.

Zgodnie z ustawą o Policji, w każdym przypadku przed zastosowaniem technicznych środków przymusu bezpośredniego (do których należą kajdanki) służących do konwojowania osób, należy rozstrzygnąć, czy zachodzą okoliczności uzasadniające ich stosowanie. Wewnętrzne przepisy resortowe - Instrukcja Komendanta Głównego Policji w sprawie wykonywania przez policjantów służby konwojowej - wprowadzają, wbrew przepisom ustawy, obowiązek stosowania kajdanek wobec wszystkich osób konwojowanych. Na mocy przepisów Instrukcji tylko w szczególnie uzasadnionych sytuacjach możliwe jest odstąpienie od stosowania tego środka przymusu. Ponadto, Instrukcja całkowicie odmiennie niż rozporządzenie reguluje stosowanie kajdanek wobec nieletnich, kobiet, starców i osób o widocznym kalectwie.

Rzecznik zwrócił się o dostosowanie przepisów Instrukcji do ustawy z dnia 6.04.1990 r. o Policji oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17.09.1990 r. w sprawie określenia przypadków oraz warunków i sposób użycia przez policjantów środków przymusu bezpośredniego.

Rzecznik zwrócił również uwagę, że przepis art. 5 ust. 3 ustawy o Policji powołany w rozkazie Komendanta Głównego Policji jako delegacja do wydania przedmiotowej Instrukcji, nie może stanowić podstawy prawnej do takiego działania.